Rachunek zysków i strat. Co to jest i jak się go liczy?

Rachunek zysków i strat określany również jako rachunek wyników, jest obok bilansu podstawowym elementem sprawozdania finansowego.

Jak prezentuje się rachunek zysków i strat?

Dane zawarte w rachunku zysków i strat zazwyczaj prezentowane są w formie tabeli, w której umieszcza się informację o uzyskanych przychodach i związanych z nimi kosztach, w podziale na rodzaje działalności tj. działalność operacyjną, finansową, zyski i straty nadzwyczajne oraz obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego. Suma wszystkich przychodów i kosztów stanowi wynik finansowy przedsiębiorstwa, potocznie nazywany zyskiem lub stratą. 

Co ile robi się rachunek zysków i strat?

Dane finansowe w rachunku zysków i strat zazwyczaj są prezentowane za okres dwunastu miesięcy, ale sporządza się również informację za okresy krótsze np. półroczne lub kwartalne.

Formalne wymagania dotyczące rachunku zysków i strat

Aby umożliwić analizę informacji zawartych w rachunku zysków i strat zewnętrznemu odbiorcy, zostały wprowadzone zasady prezentacji danych które należy bezwzględnie stosować:

  1. Zasada współmierności przychodów i kosztów
  2. Zasada memoriału

Zasada współmierności przychodów i kosztów

Pierwszą z tych zasad jest zasada współmierności przychodów i kosztów, zgodnie z którą na wynik finansowy danego okresu mają wpływ jedynie przychody uzyskane w tym okresie oraz odpowiadające im koszty. Dotyczy to między innymi prezentacji kosztów zakupu materiałów do produkcji wyrobów. Mogą być one zakupione w okresie poprzedzającym sprzedaż natomiast w rachunku zysków i strat zawsze ujmowane są w tym samy momencie w którym został osiągnięty przychód z ich sprzedaży. 

Zasada memoriału

Drugą regułą jest zasada memoriału według której przychody są osiągnięte a koszty poniesione w okresie którego dotyczą a nie w dacie zapłaty. Konsekwencją stosowania tej zasady jest powstanie należności i zobowiązań, które to są prezentowane w odpowiednich częściach bilansu.

Warianty rachunki zysków i strat

Według Ustawy o Rachunkowości, rachunek zysków i strat może być sporządzany w dwóch wariantach:

  1. Wariant kalkulacyjny
  2. Wariant porównawczy

Różnią się one między sobą sposobem grupowania przychodów i kosztów, wymagają również stosowania odmiennego planu kont księgowych. 

Wariant kalkulacyjny

W wariancie kalkulacyjnym koszty są sklasyfikowane według miejsca ich powstawania, zostały podzielone na koszty produkcji podstawowej, koszty wydziałowe, produkcję pomocniczą, koszty ogólnego zarządu, koszty sprzedaży. Przygotowanie rachunku zysków i strat w tym wariancie wiąże się z większymi nakładami pracy, gdyż jest to metoda bardziej pracochłonna jednak przy jej zastosowaniu uzyskujemy prawidłową informację o koszcie wytworzenia. Jego wartość uzyskujemy odejmując od kosztu własnego, koszty sprzedaży i koszty zarządu. Następnie uwzględniamy przychody i koszty finansowe oraz zyski i straty nadzwyczajne, tak uzyskujemy wynik finansowy brutto który skorygowany o podatek dochodowy i inne obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego da nam wynik netto. 

Wariant porównawczy

Natomiast w wariancie porównawczym który bazuje na rodzajowym układzie kosztów, aby wyliczyć wynik netto w pierwszej kolejności ustalamy zysk ze sprzedaży. W tym celu należy, przychody ze sprzedaży pomniejszyć o koszty działalności operacyjnej (amortyzację, zużycie materiałów i energii, usługi obce, podatki i opłaty, wynagrodzenia brutto, ubezpieczenia społeczne, pozostałe koszty rodzajowe). A w kolejnym kroku analogicznie jak w przypadku wariantu kalkulacyjnego, uwzględnić wynik na działalności finansowej, zyski i straty nadzwyczajne oraz obowiązkowe obciążenia.

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.